Aardappel gratin is echt een van mijn favoriete aardappelbereidingen. Zachte smeuïge schijfjes aardappel, geïnfuseerd met de meest heerlijke smaken in een romige saus. Vergeet vooral dat krokant laagje bovenop niet. Dat is voor mij wel écht een vast onderdeel van een goede, klassieke aardappel gratin.
Ik maak hem anders dan de klassieke wijze en ik zal je uitleggen waarom: waar de klassieke manier de aardappelen in een roommengeling rechtstreeks in de oven zet, heb ik liever meer controle over de gaarheid van mijn aardappelen. De schotel moet zo enorm lang de oven in en de aardappelen komen vaak nog net iets te knapperig op tafel. Dat is natuurlijk niet wat we willen! Hoe pakken we het dan wel aan en waarom?
- Ik maak een infusie van room en melk op het vuur met allerlei kruiden en look voor extra smaak en laat dit traag opwarmen voor optimale smaakoverdracht.
- Ik kook mijn aardappelen rechtstreeks in dit mengsel in de kookpot tot de aardappelen bijna beetgaar zijn. Zo moet de aardappel gratin minder lang in de oven en ben ik zeker dat alles perfect gaar is.
- Ik kan zo een oogje in het zeil houden op mijn saus, proeven en afkruiden alvorens de schotel de oven in gaat voor de perfecte kruiding.
- En niet te vergeten: al deze stappen kan je al een dag op voorhand uitvoeren. Zo heb je de dag zelf je handen vrij om andere keukenklusjes te voltooien terwijl je aardappel gratin die altijd lukt mooi goudbruin kleurt in de oven.
Tips voor de allerlekkerste aardappel gratin
- Kies de juiste aardappel. Een stevige, vastkokende aardappel is een must!
- Was de aardappelschijfjes niet! Spoel de aardappelen na het schillen onder stromend water, maar niet meer na het snijden. We willen het zetmeel behouden om de saus te binden.
- Kook je saus traag. Des te meer tijd de room en melk krijgen om de verse kruiden en look op te nemen des te smaakvoller het eindresultaat.
- Dunne aardappelschijfjes. Probeer in de mate van het mogelijke je aardappelschijfjes even dun te snijden, zodat ze allemaal gelijktijdig garen.
- Vergeet geen zout. Aardappelen hebben zout nodig, proef zeker!
Aardappel gratin: de basis smaken
Ik zou elke dag wel aardappelen kunnen eten, er zijn dan ook eindeloos veel manieren om deze pieper (zo zeggen ze dat toch in Nederland hé) te verwerken. Maar voor een speciale gelegenheid maak ik het liefst puree of deze aardappel gratin. Deze ovenschotel ziet er meteen luxe uit, zonder dat het maken echt complex wordt. Ik gebruik een paar basissmaken die dit recept meteen een waar smaakbommetje maken:
- Volle melk – voor een dagelijkse bereiding zou je hier halfvolle melk voor kunnen gebruiken
- 40% room – ik gebruik al jaren de Belgische slagroom van Inex in zowel hartige als zoete bereidingen. Deze room brengt een volle smaak als geen ander, enorm veel smeuïgheid aan het eindrecept en heeft me nog nooit in de steek gelaten (aka slagroompieken die inzakken of roomsausjes die schiften). Deze mag je niet skippen voor het meest romige sausje.
- Aardappelen – kies voor een klassieke vastkokende aardappel zoals Bintje of Nicola die de perfecte combinatie van bite en zachtheid bieden.
- Look – ik gebruik hele teentjes die geïnfuseerd worden in de melksaus
- Verse takjes tijm (of rozemarijn) – een klassieke smaak pairing die ook in de melksaus geïnfuseerd wordt.
- Nootmuskaat – mijn favoriete gedroogde kruid in combinatie met aardappel, indien je het hebt is vers geraspte nootmuskaat het allerlekkerst
- Peper en zout – om de aardappel meer naar voren te laten komen heb je vaak méér zout nodig dan je denkt. Proef de saus goed voor je de schotel in de oven gaat en kruid bij indien nodig.
- Gemalen kaas – voor een klassieke zachte aardappelgratin kies ik gemalen mozzarella, maar een emmentaler of een meer pittige gruyère kan zeker ook voor de liefhebbers.
Aardappel gratin die altijd lukt
Totale bereidingstijd 00uur:55 minuten Voorbereidingstijd 00uur:40 minuten Bereidingstijd 00uur:15 minuten
personen
Ingrediënten
- 800 g vastkokende aardappelen
- 500 ml melk
- 200 ml Inex 40% room
- 2 teentjes knoflook gepeld en gekneusd
- 3 takjes verse tijm
- 1/2 theelepel nootmuskaat
- 15 g boter optioneel + extra om de ovenschaal in te vetten
- 100 g milde kaas voor bovenop bv. emmentaler of mozzarella, optioneel
Instructies voor de aardappel gratin
- Schil en was de aardappelen, laat ze even uitlekken. Snij ze in dunne plakjes van 2-3 millimeter. Was de schijfjes niet, we hebben het zetmeel van de aardappelen nodig om de saus te binden.
- Neem een ruime kookpot (met dikke bodem) en doe hierin de melk. Voeg de nootmuskaat, de hele teentjes look toe en de takjes tijm. Kruid de melk royaal met zout en peper. Breng aan de kook op laag vuur, zo kunnen de smaken goed infuseren.
- Als de melk het kookpunt net bereikt heeft, voeg dan de room toe en laat opnieuw tot het kookpunt komen. Verwijder de teentjes look en tijmstengels.
- Voeg dan de aardappelschijfjes toe en laat ze in het roommengsel 15 minuten zachtjes koken. Plaats een deksel op de pot als je het gevoel hebt dat de melk te snel verdampt.
- Verwarm de oven voor op 180°C (hetelucht).
- De aardappelen zijn klaar als ze beetgaar zijn en het roommengsel al wat is ingedikt. Heb je het gevoel dat de saus veel te lopend is? Voeg dan een grote eetlepel maïzena gemengd in koud water toe aan de room en laat even indikken.
- Vet een ovenschaal in met wat boter. Verdeel de aardappelschijfjes en het roommengsel gelijkmatig en verdeel eventueel bovenop de gemalen kaas.
- Zet in de oven voor 10-15 minuten tot de kaas goudbruin is en de saus heerlijk bubbelt. Laat 5 minuten afkoelen voor je gaat serveren.
TIP: je kan deze gratin tot een dag op voorhand maken. Verdeel de aardappelen dan over de ovenschaal en dek ze af en bewaar in de koelkast. Bestrooi de schotel met kaas vlak voor je ze in de oven zet en bak dan 25-30 minuten.
Meest gestelde vragen over aardappel gratin (FAQ)
Welke aardappelen gebruik ik het best voor aardappelgratin?
Voor deze gratin gebruik je het best vastkokende aardappelen. Ze blijven mooi in plakjes en vallen niet uit elkaar tijdens het koken in melk en room. Zo krijg je die typische, zijdezachte laagjes zonder dat het één puree wordt. Bintjes, Nicola of een andere stevige aardappel werken perfect.
Moet ik de aardappelen wassen na het snijden?
Nee. Niet spoelen! Het zetmeel van de aardappel is net belangrijk om de saus straks mooi te laten binden. Daarom schil en was je de aardappelen eerst, maar laat je de plakjes daarna gewoon zoals ze zijn.
Hoe dik moeten de aardappelplakjes zijn?
Ideaal is 2 à 3 mm. Dun genoeg om gelijkmatig te garen, maar dik genoeg om structuur te houden. Met een mandoline gaat het supersnel en krijg je mooie, gelijke plakjes. Maar ik sneed ze gewoon met de hand, dat kan zeker ook!
Hoe voorkom ik dat de melk overkookt?
Breng de melk op een laag vuur aan de kook. Zo kunnen de smaken van look en tijm goed infuseren en heb je minder kans op overkoken. Indien de melk toch te snel verdampt, zet je gewoon het deksel half op de pot.
Wat als mijn roomsaus te lopend blijft?
Geen paniek! Je kan de saus makkelijk indikken door 1 grote eetlepel maïzena te mengen met een beetje koud water. Voeg dit bij de saus en laat kort pruttelen tot ze dikker wordt. Dit heeft geen invloed op de smaak, wel op de perfecte romige textuur.
Moet er kaas op een traditionele gratin?
Het hoeft niet, maar het mag zeker. Dit recept werkt perfect met of zonder kaas. Kies voor een milde, goed smeltende kaas zoals emmentaler of mozzarella voor een mooie goudbruine bovenkant. Laat je liever de pure smaak van melk en room spreken? Laat de kaas dan weg.
Hoe weet ik dat de aardappelen gaar genoeg zijn voor de oven?
Ze moeten beetgaar zijn na ongeveer 15 minuten zachtjes koken in het melk-roommengsel. Je moet er met een mesje makkelijk door kunnen. In de oven hebben ze daarna nog slechts 10 tot 15 minuten nodig om volledig zacht te worden en een mooie korst te vormen.
Kan ik aardappel gratin vooraf maken?
Zeker! Dit recept is ideaal om tot één dag op voorhand klaar te maken.
1) Doe de gekookte aardappelen met de saus meteen in de ingevette ovenschaal, dek af en bewaar in de koelkast.
2) Strooi de kaas pas vlak voor het bakken erop.
3) Verwarm 25–30 minuten in de oven op 180°C tot alles terug warm, romig en goudbruin is.
Hoe krijg ik een mooi goudbruin korstje?
* Werk met geraspte kaas (emmentaler of mozzarella). Bak op 180°C (hetelucht). Zet de schotel eventueel nog 2 minuutjes onder de grill als je de bovenkant nog wat bruiner wilt.
Waarom warmt mijn gratin niet gelijkmatig op?
Het kan dat de laagjes iets te compact liggen of dat de ovenschaal heel vol zit. Spreid de aardappelen in een gelijkmatige laag en zorg dat het roommengsel goed verdeeld is. Hierdoor warmt alles sneller en gelijkmatiger op.
Geniet van deze aardappelgraten! X Liefs, Ellen
Ben je nog op zoek naar meer recepten? Neem dan een kijkje op de kerstrecepten pagina waar je ze allemaal in een gemakkelijk overzichtje vindt. Op Instagram deel ik ook veel kerstinspiratie en korte recept video’s.
Maakte je dit of een andere Kokerellen recept? Dan zou ik het geweldig vinden moest je een rating en/of review achterlaten onder het recept!
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Inex Belgium. Voor meer informatie, verwijs ik graag door naar mijn disclaimer.
Geen gesukkel met patatjes die niet goed gaar zijn: dit recept geeft je een zalige el perfect gelukte aardappelgratin! Wij gaan dit nog veel maken.
Super!! :)
Heel lekker recept, perfect om op voorhand te maken en ‘s avonds enkel nog in de oven. Toppertje!
Al heel vaak een poging gedaan om aardappelgratin te maken. Altijd mislukt. Dus ik dacht laat mij deze nog eens proberen. Raad eens, gelukt eindelijk. Iedereen in het gezin heeft er van genoten.
Neemt mijn stress rond gratin helemaal weg! super lekker!